upmAvratam by PaNi DokkA
Srinivasa Dokka (sdokka@st6000.sct.edu)
Mon, 30 Sep 1996 23:16:17 -2800 (EDT)
upmAvratam - by SrInivAsa phaNikumAr DokkA
------------------------------------------
ayyA, bahukAla darsanam. kusalamEgadA ! Arogyam adI konchem Sraddha
vahincAli mari, bottigA cikki pOyAru. nA daggara "mahArAja guggilam"
undi, veLLETappuDu istAnu. AyurvEdam mAtra - maha bhEshuggA pani
cEstundanDoy...
"vELa tappakunDA, rOjU, renDu pUTlA renDu kancAlu (bhOjanam) lAgincE
vALLaki kUDA "alpAhAram" anTE....adO prIti. adEmiTi alAcUstAru? kompatIsi
alpAhAramanTE adEdO alpamIna (nIcamIna) AhAram anukunTunnArA? kAdu, mahA
prabhO kAdu. dInni AnglabhAshalO "tiphin" anTAru... HippuDartha vaindanu
kunTAnu tavariki. EheviTO..kAla prabhAvam. I mlEccha bhAshA pOkaDlu
prabalipOyi... mana teluguni puTTinTlOnci kUDA tarimEsETTunnAyi. venakaTiki
O nakka guDiselOki onTe cErina katha gurtostOndi. adalA uncanDi.
yintakI ceppoccEdEmiTanTE, alpAhArAnni mIrantA 'tiphin' annA, mA lAnTi
pAta kAlapu manushulu 'PalahAramannA', dAni siga taragA, dAnikunna yidi
antA intA kAdu. sAyamkAlam nEnu baDi nuncI, mIru APIsulanuncI, vaccE vELaki
vanTiTlOnci 'nUne vAsana' rAka pOtE, ekkaDi vALLam akkaDE catikila
paDi pOtAm. pakODIlu, bajjIlU, puNukulU, pesaraTlU, dOselU yilA ennO. maLLA
prati dAnTlOnU vandEsi rakAlu. koncem pedda mottamlO ceppukOvAlanTE,
gArelU, kArappUsA, jantikalU avInU.. ayyA, yivannI tinaDAniki brahmAnDamgA
unTAyi gAnI, prati rOjU kEjIlaku kEjIlu nUne pOsi TiPinlu cEsukonE Sakti
manalAnTi jItagALLaki ekkaDunTundi ceppanDi ? "nUne dhara andukOvAlanTE,
mA APIsuki rA !" annADu secretariat lO pani cEstunna gurnAdham. Ayana
padO antastulO pani cEstunTADu lenDi..
venakaTiki rAkshasula bAdhalu paDa lEka muni janam veLLi mukunduDi tO
mora peTTukonTE, Ayana EkamgA padi avatArAletti, Anaka visugocci
vUrukonnADaTa. yincu mincu adE kAlamlO, madhya taragati mahArAjulantA
yI 'tailAsuruni' pogaru dincamani tirupati venkannani vEDukonTE,
Ayana 'upmA' anE vratam cEsukOmani salahA yiccADaTa.. adigO, appaTi
nunDI 'upmA' mana jIvitAlalO oka viDadIyalEni BAgamai kUrcundi.
mukhyamgA ADa vALLaki, yI vratam adButamaina PalitAlanivvaDam valla,
vADa vADalA yI upmA, gOPPa pErU, parapatI sampAdincEsindi.
yI vratAnni andarU okE vidhamgA cEyAlanE niyamam, nishThA lEka pOvaDam
valana, evaDiki tOcina amenDumenTlu vADu cEsEsukoni, vATi prakAram
vratAnni AcarincEsi, upmA AragincEStunnAru. asalu nA dRshTilO, yI
upmA 'brahma padArtham' lAnTidi. dInni pUrtigA erigina vADevvaDU
lEDu. evariki vAru tama SaktinI, budhdhinI anusarinci, tamaku tOcina
vyAkhyAnAlu ceppukonTunnAru. alAnTi vyAkhyAnAlanunDE puTTindi, upmAki
vyutpatti artham - uppu + mAvi (jiguru padArtham ??) kalistE vaccEdE
upmA ani dAni sArAmSam.
upmA vratAniki mukhyamgA kAvalasinavi mUDE padArthAlu. avi uppU, nIrU,
mIku naccina morum/pinDi. yI mUDU kalipi poyyekkistE, mUDu nimishAllO
upmA sidhdhamoutundi. ayitE evari Saktini baTTi vAru, jIDi pappU,
vEru Sanaga pappU, ulli pAya, allam mukkalU, karivEpAkU, pOpU,
neyyI/DAlDA gaTrAlu jODinci yI vratam cEsukonTE PalitAlu gaTTigA
unTAyani peddala uvAca. yivannI vEyAlanna niyamam lEdani mundE,
tavariki manavi cESAnu kadA. vItiki tODu kobbari kAya paccaDi unTE,
yiha A debbaki dEvuDu pratyaksham kAvaDam khAyam.
SanivAram anTE venkanna bAbuki yishTamani manakandarikI telusu. kAnI
endukishTamO telusA ? cebutAnu, vinanDi. pratI SanivAram, cAlA mandi
telugu vALLiLLallO renDu panulu tappani sarigA jarugutAyi. modaTidi
udayam venkannaki kobbari kAya koTTaDam, renDu - sAyantram adE kobbari
kAya paccaDi tO sahA upmA PalahAram tayAru ceyyaDam. yinta kanna vErE
kAraNam EmunTundi ceppanDi ?? Ayana A PalahAram tinaDam kOsam, mana
yiLLaki vEncEsi, mananI, mana yiLLanI pAvanam cEstunnADanTE, upmA
enta goppadO UhincukOnDi.
upmA ceyyaDamlO GaTikulenta mandi unnA, vArilO agra gaNyuDu 'kALi dAsu'.
andukanE 'upmA kALidAsasya' annAru. dEvadAsu viraham lOka viditamE
ayinA, dAni venukanunna asalu kAraNam, pArvati cEsE kammaTi upmA ani
entamandiki telusu ? venkanna BaktuDaina taruvAta 'annamayya' (annam
tinE ayya) tana pEruni 'upmA ayya/uppumayya' gA mArcukonnATTa kUDA..
ayitE, rAnu rAnU prajalalO Sradhdha taggi, yI vratAnni sarigA Acarincaka
pOvaDam cEta, svAmi kincittu kinuka vahinci, konDa vadili rAvAlanTE
Baya paDutunnADu. pOpu mADina upmAlU, vunDalu kaTTina upmAlU, ginne
nunci UDi rAni upmAlU ekkuvai pOtunna I rOjullO, tana svanta ArOgya
Badrata dRshTyA, kOnETi rAyaDu konDa digi rAvaDam lEdanTE AScaryam
lEdu. 'instant upmAlu' kUDA vaccEsi, upmAni kEvalam, gAli paTAlu,
sTAmpulU atikincukonduku mAtramE upayOgincE upadravam muncukostOndi
kAbaTTE yinta yidigA cebutUnTa.
upmA annadi telugu v(E)ADi samskRti lO oka BAgam. adi telugu vADikE
sontam. mana samskRtini manam maraci pOkUDadanE, nA bAdhA.. AtravUnU..
sarlenDi, nAkavatala savA laksha panulunnAyi, annaTlu ivALa Sani vAram
gadU...
" EmOy ! sAyamkAlam PalahArAlEvi cEstunnaTTU ?? "
" EmiTI ? upmAnA... adi nAku cAlA yishTam gAnI, yinkEvannA ceyyi..."
maha praBO maLLI kaluddAm...:-) "
********