great sayings on GREAT TELUGU POETRY - 8
PALANA (nparinand@cas.org)
Wed, 4 Jun 1997 17:34:23 -0400
jAnu tenugu ***** (attention)
"E natipApaBavamunu neggu dalaMpaka yuMDunaTlugA
nAnatavairi nI yaDugu laMTaga nOpudu naTTidaina na
nnI nalinAptu DI yanalu DI mRgalAMCanu DI surOttamul
jAnu seDAMga nI kshaNama caMpare kOpaparItacittulai."
(nannaya)
In the above poem, "jAnu seDAMga = jAnu ceDuTa = oppu ceDuTa =
tappaguTa". The word "jAnu" means "oppu".
With the same meaning, Palkuriki Somanadha, used the word "jAnu" in
several places among his poems:
"prANadAnamu sEya barula vaSaMbe?
yENAMkadharunaku nila narudanna
jAnoMdaga musiDi cauDayya vrANa
dAnaMbu sEne jitramu sitra manucu
(Somanadha, basava purANam)
This word "jAna" was used in many places by Palkuriki Somanadha in
his Panditaradhya Caritra:
(1) jAnomda matkRtisvAmi gAviMci
(2) jAnomda gAviMcu jaMgamArcanayu
(3) jAnomda SivuDanu SaSi dOcugAka
(4) jAnomda griyalamai jariyiMpaDEni
(5) jAnomda navali paMcadrAviLamula
In the above context, "jAnoMda" means "oppunu poMda". Nannaya also
used "jAnu" for "oppu". Now it comes as a prefix for Telugu as
"jAnutenugu". "jAnutenugu" means "oppunaTTi tenugu".
The same Palkuriki Somanadha, who used the word "jAnu" separately in
different contexts, used to emphasize his Telugu and used the word
"jAnutenugu" very liberally in Basava Puranam, vRshAdhipaSatakam, and
pamDitAradhya caritra:
(1) in Basava Puranam:
"UrutaragadyapadOktulakaMTe
sarasamaina paragina jAnudenuMgu
carciMpagA sarvasAmAnyamaguTa
gUrceda dvipadalu gOrkidaivARa."
Note: What a stanza! The poet speaks the truth here.
"sarasamaina paragina jAnudenuMgu"-
"sarvasAmAnyamu"- this usage is unpoetic for classical
poets in this context. Probably Somanadha broke some
conservative poeticizing rules those days.
(2) in vRshAdhipaSatakam:
"palupoDa tOlucIrayu bApasarul gilupAru ve
nnela tala cEdukuttakayu niMDina vElupuTERu pallupU
salu gala REni lEmkavani jAnudenuMguna vinnaviMcedan
valapu madin dalirpa basavA basavA vRshAdhipA"
Note: Look at his usage of words - Except "vinnaviMcedan",
"madin", and "vRshaadhipaa" - rest of them are all Telugu words,
the Janatelugu words. In fact, according to Dr. Korlapati,
"vinnaviMcedan valapu madiM dalirpa" is also a jAnatenugu
usage.
(3) in pamDitArAdhya caritra:
"oppadu dvipada kAvyOkti nA valava
dArUDhagadyapadyAdiprabaMdha
pUrita saMskRtaBUyishTha racana
mAnugA sarvasAmAnyaMbu gAmi
jAnutenugu viSEshamu prasannataku."
In the above piece, Somanadha says that jAnatenugu is
understood by all but not the Sanskrit-filled/derived language.
The same "jAnatelugu" word was used by Nannechoda in his
kumArasaMBavam:
"saraLamu gAga BAvamulu jAnu denuMguna niMpu peMputO
birigona varNanal PaNiti pErkona nardhamu lottagilla baM
dhuramuga brANamul madhumRdutvarasaMbuna gaMdaLiMpa na
ksharamulu sUktu lAryulaku garNasAyanalIla grAlagAn."
Nannecoda's "jAnadenuMgu" is probably similar to that of Nannaya's
and Somanadha's.
But on the flipside, Palkuriki Somanadha said:
"tETatenuMguna dvipada raciMtu"
Now we have 3 different forms of Telugu:
(1) accatenugu
(2) jAnatenugu
(3) tETatenugu
Scholars don't agree that Somanadha's Janatenugu is equal to
accatelugu. It is understood that his telugu is tETatenugu.
Therefore what is accatenugu? Does "jAnatenugu" mean that it is
"janAla tenugu" or "janapada tenugu"? or Did the word originate from
the Kannada word "jANNuDi"? jAnu in Telugu means "beautiful" or
"pretty". Is it also implied that tETatelugu means "spotless"
telugu? What are these three forms? Is there another Telugu called
"prauDhatenugu"?
---pAlana