An essay on Telugu poets - I
Ramarao, Ram (Ram_Ramarao@tri.sbc.com)
Mon, 6 Apr 1998 13:49:13 -0500
Following is an essay I presented at the 2nd Texas Telugu Sahiti Sadassu
conducted in Houston on March 21st. It's rather long. If you plan to
read, I suggest using an RTS-based software such as tikkana.
K.V.S. Ramarao
kavula goppa EviTisha?
dAdApugA yABai ELLa kritaM veMkaTarAmakRshNakavulu "AMdhra kavula
aparAdhamulu" anE SIrshikatO prAcIna telugu kavula kavitvaMlO konni
dOshAlni hAsyasPOrakaMgA vivariMcAru. I vyAsaM A bATalO, kavula
kavitvAnni kAkuMDA vALLa sAMGika pravartananI, saMGaM mIda vALLa
praBAvAnnI, sthUlaMgA pariSIliMcaTuMdi. muMdugA, vALLa vimarSa
vidhAnAnni sPuriMpacEyaTAniki reMDu maccu tunakalu:
AMdhra lOkOpakArammu nAcariMpa, BAratammunu nannaya BaTTu tenugu,
cEyucunnADu sariye baDAyi kAka, toluta saMskRta padya meMdulaku cepuDi?;
acca tenugu padaMbula nicca koladi, pucci talatikka yanvayaMbulanu
peTTi, pADu cEsenu nannaya BaTTu dAri, uBaya kavi mitrulasha trikka
yojja gAru!
ika nA gOlaku vaddAM. nEnu mATlADabOyE dAni sArAMSaM EmiTaMTE ,
mAyAbajAr sinimAlO oka cOTa Sakuni pAtra "mIru uddaMDa paMDitulE gAni
mIku uMDavalasina buddhi mAtraM lEdu" annaTTu kavitvaM vishayaMlO
uddaMDapiMDAlE kAvaccu gAni cAlA kavulu migatA vishayAllO alagA janaM
kannA ArAkulu ekkuva cadivina vALLE ani. kAlABAvaM valla mUDaMTE mUDu
vishayAlni muccaTistAnu.
modaTi vishayaM: kavula kunnaMtagA IrshyAdvEshAlu mAmUlu manushullO
kanapaDavu.
caritra niMDA dIniki udAharaNalE. nijaM kAnappaTikI I guNAnni spashTaMgA
nirUpiMcE katha okaTi
manaki pracAraMlO uMdi. saMskRtaMlO prasiddha kavulu kALidAsu, BavaBUti,
daMDi. okasAri
vALLu tIvraMgA pOTlADukunnAru nEnu goppaMTE nEnu goppani. vILLa taguvu
tIrcaTAniki mAmUlu
manushulu cAlaru ganaka EkaMgA sarasvatIdEvinE pilipiMcAru tIrpu kOsaM.
OpiggA kUrcuni vALLa
rAtalannI pariSIliMcAka AviDa aMdI: kavirdaMDi kavirdaMDi BavaBUtistu
paMDita@h ani. kALidAsu pErE
ettalEdu. dAMtO kALidAsuki ekkaDalEni kOpaM AviDa mIda vacciMdi. kOhaM
raMDE ani maMDi paDDADu.
appuDu AviDa tvamEvAhaM tvamEvAhaM tvamEvAhaM na saMSaya@h aMdiTa. aMTE,
nEnu raMDa naitE
nuvvU raMDavE ani nAlATi vADu arthaM tiyyoccu gAni I katha tayAru cEsina
vALLa uddESaM
adayyuMDadu.
ika telugu kavulu vILLa kannA E mAtraM takkuva tinna vALLu kAru.
Adikavi nannaya guriMcE O katha pracAraMlO uMdi.
nannaya AdiparvaMtO kustIpaTlu paTTE lOpugAnE adharvaNAcAryulu anE Ayana
BArataM mottAnni telugulO
rAsi paTTukoccATTa. I vishayaM telisina nannaya priya mitrudu
nArAyaNaBaTTu adharvaNAcAryula BAratAnni
tagalabeTTistE adi BariMcalEka Ayana kUDa A maMTallOnE paDi dagdhaM
ayyADani, nannaya BArataM araNyaparvaM lOnE
AgipOvaTAniki asalu kAraNaM adanI aMTAru.
ika kRshNadEvarAyalu BAshApOshaNa cEddAmani ashTadiggajAlni tecci
nettina peTTukunnADu. bahuSa@h vALLa pOTlATalu
tIrcaTaMlOnE Ayana rAjakIya cAturyaM aMtA nErcukuni uMTADani nA
nammakaM. peddanaMTE BaTTumUrtiki paDadu,
mukkutimmana mohAna rAmakRshNuDu UstE Ayana rAmakRshNuDi paLLu rAlETlu
IDci tannADu dAnni BaTTumUrti
aMdarimuMdU loTTalEsukuMTU ceppADu. amAyakuDu dhUrjaTi kavitvaM
bAguMdani rAju gAru meccukuMTE
pOnlE ani UrukOvaccu kadA. alA cEstE vALLu kavuleMdukautAru? dInlO Ayana
goppEMlEdu; asalu katha
vErEvuMdi "
Buvanaika mOha nOddhata sukumAra
janatA Gana tApa hAri saMtata madhurAdharOdita sudhArasadhArala grOluTaM
jumI" ani bAdhani
veLLagakkEvaraku AgalEru. bahuSa@h ULLO unna BuvanaikamOhana sukumAra
vAravanitalaMtA
dhUrjaTikE dakkutunnArani kAbOlu A bAdhaMtA. peddavADaina peddana oka
cakkaTi samasyani pUristU,
"kalanATi dhanamu lakkara kalanATikidAca kamalagarBuni vaSamA,
nelanaDiminATi vennela alavaDunE gAdebOya
amavasanisikin" " aMTE, rAmakRshNuDu egiri gaMtEsi, "emitini sepitivi
kapitamu, bramapaDi
veripuccakAya vaDidini sepitO, umeta@h puvu dini sepitivo, amavasanisi
anna mATa alasani pedanA"
ani vAyiMci vadilipeTTADu. raMthrAnvEshaNalO rAmakRshNuDidE agrasthAnaM
ainA, ashTadiggajAlu eppuDU
EdOvishayaMlO kummulADukuMTUnE vuMDEvanipistuMdi.
tarvAta kUDA eMtamaMdi kavulu okaLLatO okaru paMdeppoTELLalAgA,
kODipuMjullAgA
pOTlADukunnAru. aDidaM sUrakavi, rEkapalli sOmanAtha kavi; kaMdukUri
vIrESaliMgaM, kokkoMDa veMkaTaratnaM;
tirupati veMkaTakavulu, veMkaTarAmakRshNa kavulu; kopparapu sOdara
kavulu; A tarvAta kUDA eMdarO mahAnuBAvulu I saMpradAyAnni kApADAru.
adhunAtanullO SrISrI lATi vALLu taratama
BEdAlu lEkuMDA BEdABiprAyAlunna vALLaMdarnI ceDadiTTAru. I madhya
strIvAda kavayitrulu vALLa kavitvAnni
vimarSiMcina vALLani oMTikAli mIda lEci ciMci ceMDADi tiTTaTaM
vishayaMlO kavulaki liMgaBEdaM
lEdu ani nirUpiMcAru.