Re: Sarat chandra

Sreenivas Paruchuri (sreeni@ktpsp1.uni-paderborn.de)
Sat, 25 Nov 1995 13:09:10 +0100 (MET)

namastE!

I have been following this discussion on "Sarachchndra" with great interest,
as someone who is interested in Telugu grammar, esp. in "Chandassu", "sandhi
pariCChEdamu" and "samaasa pariCChEdamu".

IMHO both the arguments presented by Sreeyutulu Syaamalaraavu,
Sreedhararaavugaarlu are grammatically correct. Now the question is what
did the poet mean? 'moon like an arrow' OR 'moon on an autumn night'?
I personally believe that the later is correct, and agree with Nasy.

Case 1.

> Sarah + chandra -> SaraSchandra
> This will be due to a sanskrit sandhi.
> Another similar example is
> punah + charaNa -> punaScharaNa

Case 2.

> It is Sarat, not Sarah.
> Sarat + chandra --> Sarachchandra
> Similar cases are
> viyat + chara --> viyachchara
> tvat + charaNa --> tvachcharaNa
> sat + charitrulu --> sachcharitrulu

And Sree sadaananda wrote:

> In sanskrit there is a sandhi called shchutva sandhi - applicable in telugu
> It says: stos shcunas shchuhu -
> sa ta vargamulaku sacha vargamula paramaina sha cha vargamulaguta - so sarat +
> chandra - ta kaara munaku cha kaaramu para maina cha kaaramaguta -

In case 2, and as Sree sadaananda wrote it could be _Schutwasandhi_.

[I am breaking words in RIT for readers convenience!]

"sa" kaara "ta" vargalaku "Sa" kaara "cha" vargalatO yOgamunnappuDu "Sa"
kaara "cha" vargalu vacchuTa.

dus + chinta = duSchinta
tapas + Sakti = tapaSSakti
jagat + janani = jagajjanani
sat + charitra = saccharitra

(Some books call it, and also I was taught in the school that its known as
"halsandhi". 'sa' kaara 'ta' vargamulu - 'Sa' varNa 'cha' vargamulu
parasparamu kadiyunapuDu 'Sa' - 'sa' laku 'Sa' varNamunu, 'ta' - 'cha'
vargamulaku 'ja' varga gaNamulu naadESambulagu.

s + Sa = Sa (manaSSaanti), s + cha = Sa (manaSchanchala),
t + cha = cha (ucchalinchu), t + ja = ja (marujjaati),
t + Cha = Cha (bhoobhRCChEtta)

Where as in case 1. its _visargasandhi_. Here there are many (sub) rules.
In our case:
"visargaku 'cha' 'Cha'lu paramagunapuDu 'Sa' kaarambagu.

similarly 'Ta', 'Tha' lu paramagunapuDu 'sha' kaaramu --> dhanushThankaara
'ta', 'tha' lu paramayina 'sa' kaaramunu --> manastatwamu,
etc. etc..

[In RIT visarga is written as @h]

du@h + chinta = duSchinta
Sira@h + ChEdamu = SiraSChEdamu
*yaSa@h + chandrika = yaSaSchandrika*
tapa@ + charya = tapaScharya

Regards,
Sreenivas